NIEUWSBRIEF

01 • 11 • 2019

EXCELSIOR RECORDINGS

NIEUWSBRIEF

01 • 11 • 2019

Het debuutalbum Party Music For Outsiders van PRONK is vandaag uit. Ter ere van deze plaat vol Nedersaksische Rock & Roll vroegen wij Theo Hakkert uit Goor in Twente een stuk te schrijven over streektaal in de rock. 

Stront aan de knikker is de beste mest

Op de vraag waar de paardheid van een paard zit, is de filosofie tot op heden het antwoord schuldig gebleven. Ik verwacht het ook niet binnen afzienbare tijd, eerlijk gezegd.
Zo weten we ook niet precies waar voor het eerst streektaal is gebezigd binnen de Nederlandse rock. Waarbij we streektaal bij gebrek aan beter dan maar zullen definiëren als: alles wat afwijkt van het Algemeen Beschaafd Nederlands. Al is misschien een nog wel groter probleem om het eens te worden over het punt waar rock begint en volksmuziek dan wel popmuziek eindigt.
Omdat we in de geschiedenis van streektaal in de rock niet om Normaal heen
kunnen, beginnen we daar dan maar. Zoals de Donau begint in de buurt van Ulm, zo is vastgesteld dat de bron van Normaal moet worden gezocht op het Lochem Festival, ergens halverwege de jaren 70. Waar ze, twee jaar voordat ‘Oerend hard’ een hit werd, een eenvoudige blues speelden die, eenmaal ontcijferd, ‘Drieteri-je blues’ bleek te heten. Diarree-blues, voor anderstaligen.
Verhalen worden door de tijd heen steeds mooier, maar de legende wil dat in dat ene nummer, en zeker ook wat het daar op dat moment teweegbracht, alles vervat zat wat zou uitgroeien tot de dialectrock zoals we die nu kennen. Mooi en gepast wel, een muziekstroming die voortkomt uit diarree. Stront aan de knikker is de beste mest.
Overigens wil ik hier graag de gelegenheid te baat nemen om Tom Mulder de eer toe te doen komen die hij verdient. Tom Mulder? Ik zie je denken: help me even googelen. Tom Mulder kenden we in die tijd, de jaren 70, onder de naam Klaas Vaak. Hij was discjockey op de popzender 3FM die toen nog Hilversum 3 heette, ook al was het landelijke radio. Hij had op donderdag een programma dat zeer populair was, waarvan me de naam is ontschoten, maar de naam van het spelletje dat hij speelde na het nieuws van 13.00 uur niet: 50 Pop of een Envelop?
En het was in die dagen dat hij, week na week, dit programma-onderdeel omlijstte met ‘Oerend hard’ van Normaal. Wellicht kan een student Nederpopgeschiedenis eens nader onderzoek doen naar deze stelling: het is aan Tom Mulder te danken dat de nationale radio dialectradio als serieus genre omarmde.
Een terzijde binnen dit terzijde. Mulder verbaasde ooit vriend en vijand door, ook in 1977, ‘Isn’t It Time’ van The Babys te draaien. Volledig in afwijking van de muziek die hij normaliter liet horen, deze late glamrock. Maar wat gebeurde? Toen de single was afgelopen draaide hij ‘m uit enthousiasme meteen nog een keer.
Terug naar de dialectrock. Normaal werd al snel normaal gevonden op de radio en de podia. Toch stond er al eerder dialect in de hitparade. In 1974 haalde Gerard Hoebe een top 3-notering met ‘Maar wie holt van mekaar’. Met het fraaie refrein: ‘en Adam sloog Eva met de suukerbiete veur de kont’. (Moet te ontcijferen zijn.)
Een echo van deze nogal vrije interpretatie van het scheppingsverhaal was later te horen in een beruchte meezinger van The Spitfires: ‘Links van Varsseveld'. Met deze verfijnde poëzie: ‘Ik zal oe met de piele teegn de boks an sloan dat oe de titt’n oaverend goat stoan’. Raar eigenlijk dat swaffelen pas in 2008 Woord van het Jaar werd.
Ja, luid en openhartig bezongen lichamelijkheid is een wezenlijk onderdeel van dit genre. Tot ver boven het niveau van pies- en poepgrappen reiken de nodige
nummers niet. Maar afwijken van het alledaagse taalgebruik ter plekke deed het ook weer niet.
Inmiddels zitten we weer midden in het probleem van de afbakening van de genres. Gerard Hoebe was puur amusement, een carnavalswals eigenlijk, maar wel dialect. En The Spitfires werden weliswaar pas bekend na 1979, toen de gevaarlijk bebaarde reus Hein Mighelbrink de band ging leiden, maar daarvoor was het een big band die was opgericht vóór de Tweede Wereldoorlog. Al geeft het jaartal 1979 wel aan dat de nieuwe richting werd gekozen toen Normaal al bij de bekendste bands van Nederland hoorde.
In de rock van Normaal kwamen sporen samen die elkaar niet hadden hoeven
kruisen, maar het gebeurde toch. De kunstacademie in de gedaante van student Bennie Jolink en de geest van de Achterhoekse boer, die toe was aan emancipatie, balden zich samen in strijdbare liederen in het dialect. ‘Ik bin mar een eenvoudige boerenlul en daar schaam ik me niet veur’.
Andere streken, andere culturen. Hanteren we een strikte definitie van rock, dan hoort Rowwen Hèze er mogelijk niet eens bij. Zou het niet zo kunnen zijn dat elke streek zijn eigen genre krijgt, juist omdat de streektaal daar in het DNA zit en dat bij Limburg daar eerder tex-mex uit voortvloeit en bij hoort dan rock? Waar herken je je in?
Brabant bleef ook niet verstoken van rock met teksten waarin de lokale, regionale dan wel provinciale Weltschmerz werd bezongen. Bertus Staigerpaip werd deze week aan de mottenballen ontrukt toen bij de stikstofprotesten van de bouw een oude hit opeens actueel bleek: ‘Wij zijn de jongens van de bouw’.
Bertus Staigerpaip speelde overigens jarenlang in het voorprogramma van Normaal. Al snel bleek dat dialecten weliswaar talen van de streek zijn, maar boodschap en hartenklop in de muziek werd overal begrepen en gedeeld. Of een boer nu uit de Achterhoek komt of uit Brabant: ‘De boer is troef’.
De dialectrock heeft zich vertakt op een haast onnavolgbare manier. Het
universum kijkt jaloers toe hoe snel het gaat en kan deze ontwikkeling zelf niet eens bijhouden. Dolly en zien Tarrels, De Boetners, Mooi Wark, de lijst is eindeloos. Elke streek heeft een dialectband opgeleverd. Speciale vermelding verdient Skik, de Drentse bijdrage van het spektakel. Met Daniel Lohues en een klassieker als ‘Betonpaolties’.
Al toen de band zelf nog bestond kreeg Normaal in allerlei vormen op- en
navolgers. Bennie Jolink’s zoon Gijs dook op in Jovink & de Voederbietels – waarbij Jovink een samensmelting was van Gijs’ achternaam en die van mede- oprichter Hendrik-Jan Lovink.
Halverwege het eerste decennium van deze eeuw kwam voor gitarist Richard
Jansen de Sallander Hendrik Jan Bökkers in de plaats, die vervolgens in een
Normaal coverband ging spelen, die dan later weer Bökkers ging heten om later eigen liedjes te gaan spelen.
Waarna Bökkers-bassist (Arjan) Pronk op het lumineuze idee kwam eens te kijken hoe ver hij het genre van de dialectrock op kon rekken naar eigen idee en maatstaven. Nog extremer en harder ging het in ‘De Rock & Roll dut de rest’. Maar tegelijkertijd is hij net zo eigenwijs in het verraderlijk melodieuze Carolientie. In de pronkkamer van de dialectrock kan het alle kanten op, dat heeft de tijd bewezen, en Pronk is niet te beroerd om alle hoeken en gaten te verkennen. Of een muurtje te verplaatsen.

Theo Hakkert
Tubantia
Hieronder een bericht van Bouke Zoete. Binnenkort brengt hij bij Excelsior Recordings zijn eerste solo-album uit. Vroeger was Bouke Zoete frontman van The Kevin Costners, maar dat terzijde.

Sometimes People Clap & Stuff

He mensen!

Over een paar weken komt “Sometimes People Clap & Stuff” uit. Een nieuwe single waarvoor ik een nieuwe video aan het maken ben. Aangezien het nummer gaat over mensen die klappen, is het de bedoeling om in de video simpelweg hééééél vééééél mensen te laten meeklappen op de beat. 
Zoals in dit voorbeeld…

Kijk, klappende mensen! Daar word ik dus blij van. Klap dus zelf mee op de beat en stuur het op!
Dus nu zou je mij ontzettend blij maken als je jezelf, of wie dan ook, zou willen filmen terwijl je meeklapt op het ritme van dit filmpje. En dat naar Ivana zou willen mailen. Dan monteer ik het in mijn video! Hoe meer klappende mensen, hoe meer vreugd! Echt waar. Wel graag je telefoon horizontaal houden, maar verder stel ik compleet geen eisen. Mhh… in de maat klappen zou op zich ook wel tof zijn!
 
Alvast keihard merci!

Groetjes,
Bouke

Je kan het mailen naar: ivana@excelsior-recordings.com

Verder in het nieuws

Ho ho ho. Je kunt 'm maar beter alvast besteld hebben. Gloria, het ultieme Clean Pete Kerstalbum is nu vooruit te bestellen. En die plaat luistert echt beter met een Clean Pete Kersttrui. Eveneens in de webshop. In twee kleuren en veel maten. Go Go Go. +++  Tijdens het bestellen kun je ook de nieuwe single Haal Mij Over (ft. Pieter Embrechts) beluisteren die sinds vandaag uit is. +++ Vic Willems speelt vanavond op Crossing Border in Den Haag. Tickets zijn hier te koop. +++ De winnaars van de Pieces of Tomorrow Festival actie zijn bekend. Wij mogen Peter van Drimmelen en Jennie van Paassen van harte uitnodigen in TivoliVredenburg op 16 november. Gefeliciteerd met deze mooie prijs. +++ En dan ook nog even aandacht voor een bijzondere zondagmiddag, geleid door Spinvis, waarin hij op zoek gaat naar het DNA van Nieuwegein. 

Goed weekend

LIVE

Vrijdag 1 november 

Clean Pete - Deventer 
Danny Vera - Nijmegen
Tim Knol & The Bluegrass Boogiemen - Almere
Vic Willems - Den Haag 

Zaterdag 2 november 

AWKWARD i - Westwoud
Philip Kroonenberg - Grootschermer 
Spinvis - Grimbergen (BE) 
Tangarine - Meppel 
The Jerry Hormone Ego Trip - Pijnacker
Tim Knol & The Bluegrass Boogiemen - Dedemsvaart 

Zondag 3 november 

Danny Vera - Zwolle
Tim Knol & The Bluegrass Boogiemen - Rotterdam
Spinvis - Nieuwegein

Woensdag 6 november 

Danny Vera - Breda

Donderdag 7 november 

Scram C Baby - Zwolle 
 
Vrijdag 8 november 

Scram C Baby - Amsterdam
Tim Knol & The Bluegrass Boogiemen - Tilburg

Zaterdag 9 november 

Awkward i - Amsterdam
Clean Pete - Almere-Haven
Danny Vera - Doetinchem 
Tangarine - Ede 

Zondag 10 november 

Spinvis - Boechout (BE)
Tangarine - Veendam